Традиционални обредни форми, верувања и  магиски дејствија поврзани со ткаењето

Апстракт:

Во изработката и естетското оформување на македонскитенародните носии и на другите текстилни изработки, централното место ѝприпаѓало на жената, која била задолжена за целокупната активност, поврзанасо нивната изработка. Сферата на женската култура, во која спаѓаат и ситедејствија, поврзани со подготовката и со изработката на текстилот,претставувало цикличен пренос на знаења, обврски и морални поведенија,каде што во целиот процес учествувало комплетното женско население однајмала возраст, па сѐ до поодминати години. Во македонскототрадиционално општество обредните и ритуалните дејствија, поврзани соподготовката на текстилните суровини и техничко-технолошки процесиповрзани со изработката на ткаениците, слично како и на оние што сеповрзани со везбената дејност, им припаѓала исклучиво на женските членовиод заедницата – позиција, која довела до тоа тие да се носители и пренесувачине само на техничко-технолошките вештини на нивната изработка, туку и намагиските дејствија и обредности, поврзани со нив. Тие не биле носители самона овие вештини, туку биле и регулатори на семејните, на календарските и нааграрно-сточарските активности.Поради своето исклучително значење, ткаењето, како и процесите штому претходеле (подготовката за предење, сновање и заткајувањето наплатното) во македонската традиционална култура биле проследени со низаобредни дејствија и верувања. Како посебна целина во овој корпус наверувања и обичаи поврзани со низа обредни практики, има чинот на предење.Во корпусот на обредни форми, верувања и магиски дејствија во македонскатанародна култура спаѓаат и обичаите за употреба на килимот, поврзани сораѓањето, но и со свадбените и погребните ритуали. Врз основа на посоченитеи на други аналогни обичаи и обреди, поврзани со подготовката и соизработката на текстилот, можат да се согледаат низа архаични елементи иобредни постапки, кои се надоврзуваат на слични на нив, евидентирани вопоширокиот словенски ареал. Во нивната основа се зачувани траги на многупостари обреди, обичаи и верувања, втемелени во основата на архаичнитекултури што егзистирале во поширокиот индоевропски ареал.